علت کار نکردن فن یخچال

فن یکی از قطعات مهم در سیستم سرمایش یخچال است و وظیفه آن فقط چرخاندن پروانه نیست. گردش مناسب هوا باعث انتقال سرما در کابین، دفع حرارت و ایجاد دمای یکنواخت در قسمت های مختلف دستگاه می شود. به همین دلیل خرابی فن می تواند به مرور روی عملکرد سیستم سرمایش و حتی میزان کارکرد کمپرسور تاثیر بگذارد.البته علت کار نکردن فن یخچال همیشه خرابی یا سوختن موتور فن نیست. یخ زدگی، گیر کردن پروانه، خرابی سیستم دیفراست، ایراد سنسور، برد الکترونیکی، سیم کشی و سوکت نیز می توانند باعث توقف فن شوند.

از طرف دیگر، در بعضی مدل ها فن در شرایط مشخصی به صورت طبیعی خاموش می شود. برای مثال در برخی یخچال ها وضعیت درب توسط یک کلید یا سنسور تشخیص داده می شود و این وضعیت می تواند روی عملکرد فن و سیستم سرمایش تاثیر داشته باشد. بنابراین قبل از تعویض فن، ابتدا باید مشخص شود کدام فن از کار افتاده و آیا در زمان بررسی، اصلا باید روشن باشد یا خیر.

چرا از خود تکنسین نپرسیم؟!

کاربران محترم می توانید با درج کامنت و سوال خود در پایان این مقاله به راحتی با تکنسین در تماس باشید و در زمانی کوتاه پاسخ سوال خود را دریافت کنند.

ارسال دیدگاه

چگونگی برقراری تماس با نمایندگی تعمیر یخچال

در صورتی که در منزل یا محل کار خود از یخچال استفاده می کنید و این دستگاه دچار خرابی شده است می توانید از روش های زیر درخواست خود را در پیشتاز سرویس ثبت نمایید:

• تماس با شماره همراه کارشناسان مجموعه به منظور اطلاع از چگونگی ارائه خدمات و تعمیریخچال
• مطالعه سوالات رایج مشتریان در خصوص تعمیر یخچال در بخش پرسش و پاسخ وبسایت مجموعه پیشتاز سرویس
• برقراری ارتباط از طریق واتس آپ، اینستاگرام، بله، ایتا ، روبیکا و دیگر شبکه های اجتماعی داخلی و خارجی پیشتاز سرویس
• مراجعه به نزدیکترین کارگاه پیشتاز سرویس به محل زندگی یا کار خود با هماهنگی قبلی
• مشاهده ویدئوهای آموزشی در خصوص ایرادات یخچال در کانال آپارات مجموعه پیشتاز سرویس
• خرید قطعات یدکی یخچال در وبسایت فروشگاهی تهران اپلاینس به صورت آنلاین

فن یخچال چه وظیفه ای دارد؟

سیستم سرمایش یخچال، سرمای مورد نیاز را در محدوده اواپراتور ایجاد می کند و سپس این سرما باید در قسمت های مختلف دستگاه توزیع شود. فن اواپراتور با جابجا کردن هوا، به انتقال هوای سرد کمک می کند.در قسمت دیگری از دستگاه نیز گرمای جذب شده از کابین باید دفع شود. در مدل هایی که فن کندانسور دارند، این فن با ایجاد جریان هوا در اطراف کندانسور و کمپرسور به دفع گرما کمک می کند.به طور کلی در یخچال ممکن است با این فن ها روبرو شویم:

مهم ترین علت کار نکردن فن یخچال

خرابی موتور فن

یکی از مهم ترین موارد در بررسی علت کار نکردن فن یخچال، خرابی خود موتور است. موتور فن ممکن است به دلیل استهلاک، فرسودگی قطعات داخلی، افزایش دما، خرابی سیم پیچ یا نفوذ رطوبت ضعیف شود یا به طور کامل از کار بیفتد.

گاهی موتور کاملا خاموش است و هیچ حرکتی ندارد. در بعضی موارد نیز فن در حالت سرد کار می کند اما پس از گرم شدن موتور متوقف می شود. این حالت می تواند باعث شود فن در بعضی ساعات کار کند و در زمان های دیگر از حرکت بایستد.پیش از تعویض موتور باید مطمئن شد که برق و فرمان مناسب به فن می رسد؛ زیرا ممکن است موتور سالم باشد و مشکل از بخش دیگری ایجاد شده باشد.

یخ زدگی اطراف فن

یکی دیگر از دلایل مهم کار نکردن فن یخچال ، جمع شدن یخ در اطراف پروانه و محفظه فن است.وقتی سیستم دیفراست به درستی کار نکند، برفک روی اواپراتور بیشتر می شود. با افزایش حجم یخ، مسیر عبور هوا محدود شده و ممکن است پروانه فن با یخ برخورد کند و نتواند آزادانه بچرخد.در این شرایط ممکن است صداهایی مانند تق تق، ساییدگی یا لرزش از قسمت فریزر شنیده شود.

گیر کردن پروانه فن

گاهی موتور سالم است اما پروانه به دلیل وجود یک مانع خارجی نمی تواند بچرخد. تکه یخ، جسم خارجی، سیم، گردوغبار یا تغییر شکل بخشی از قاب فن می تواند باعث ایجاد مقاومت در حرکت پروانه شود.در این وضعیت ممکن است موتور تلاش کند کار کند اما فن حرکت نکند یا با صدای غیرطبیعی کار کند.

خرابی سیستم دیفراست

در یخچال های نوفراست، سیستم دیفراست وظیفه کنترل یخ ایجاد شده روی اواپراتور را بر عهده دارد. اختلال در این سیستم باعث افزایش تدریجی برفک می شود و در نهایت می تواند مسیر گردش هوا و عملکرد فن را مختل کند.بنابراین زمانی که فن کار نمی کند و هم زمان اطراف اواپراتور مقدار زیادی یخ دیده می شود، نباید فقط موتور فن را عامل خرابی بدانیم.

خرابی سنسور دما

در یخچال های جدید، برد الکترونیکی براساس اطلاعات سنسورها درباره وضعیت دما تصمیم می گیرد که کمپرسور، فن و برخی قطعات دیگر چه زمانی فعال شوند.اگر سنسور دما اطلاعات نادرست ارسال کند، برد ممکن است شرایط واقعی دستگاه را به درستی تشخیص ندهد و عملکرد فن نیز تحت تاثیر قرار بگیرد.در برخی مدل های جدید، تست سرویس حتی وضعیت سنسورهای محفظه و اواپراتور و همچنین فن های مختلف را به صورت جداگانه بررسی می کند.

خرابی برد الکترونیکی و تاثیر آن بر کار نکردن فن

یکی دیگر از موارد مهم در بررسی علت کار نکردن فن یخچال، خرابی برد الکترونیکی است. در بسیاری از یخچال های جدید، برد مرکزی وظیفه کنترل کمپرسور، فن ها، سیستم دیفراست و بعضی سنسورها را بر عهده دارد. بنابراین ممکن است موتور فن کاملا سالم باشد اما به دلیل نرسیدن برق یا فرمان مناسب از برد، فن روشن نشود.

در بعضی مدل ها، تعمیرکار می تواند از حالت عیب یابی دستگاه برای فعال کردن فن و بررسی عملکرد آن استفاده کند. برای نمونه، در برخی مدل های تست سرویس مجزا برای فن اواپراتور و فن کندانسور وجود دارد که امکان بررسی مستقیم عملکرد این قطعات را فراهم می کند.

قطع شدن سیم یا خرابی سوکت فن

گاهی علت کار نکردن فن یخچال یک مشکل ساده در مسیر برق است. ممکن است موتور کاملا سالم باشد اما سیم آن قطع شده باشد یا سوکت به خوبی در جای خود قرار نگرفته باشد.شل شدن اتصال، سولفاته شدن پایه های سوکت، آسیب سیم در اثر کشیدگی و اتصال ناقص می تواند باعث شود فن به صورت کامل یا مقطعی از کار بیفتد.

کثیف شدن فن کندانسور

فن کندانسور معمولا در قسمت پایین یا پشت یخچال قرار دارد و به همین دلیل در معرض گردوغبار قرار می گیرد. تجمع آلودگی روی پروانه فن، قاب آن و کویل های کندانسور می تواند چرخش فن و دفع حرارت را ضعیف کند.در نتیجه ممکن است کمپرسور برای رسیدن به شرایط دمایی موردنظر مدت بیشتری کار کند. تمیز بودن بخش کندانسور یکی از موارد مهم نگهداری یخچال محسوب می شود.

فرسودگی بوش یا یاتاقان موتور فن

موتور فن ممکن است نسوخته باشد اما به دلیل فرسودگی محور، بوش یا یاتاقان نتواند به صورت عادی کار کند. در این حالت معمولا قبل از توقف کامل، علائم خاصی ظاهر می شوند.صدای زوزه، ساییدگی، لرزش، کاهش سرعت و توقف فن پس از گرم شدن موتور از علائم احتمالی این نوع خرابی ، کار نکردن فن یخچال هستند.

مشکل برق یا ولتاژ نامناسب

یکی دیگر از مواردی که در زمان بررسی علت کار نکردن فن یخچال باید به آن توجه کرد، نوع برق مورد نیاز موتور است. فن های یخچال با یکدیگر یکسان نیستند و ممکن است موتور AC یا DC داشته باشند و ولتاژ مورد نیاز آنها نیز متفاوت باشد.به همین دلیل اتصال مستقیم فن به برق بدون اطلاع از مشخصات فنی آن می تواند به موتور یا برد آسیب بزند.

نشانه های خراب شدن فن یخچال

خرابی فن معمولا با یک علامت مشخص نمی شود و ممکن است چند نشانه به صورت هم زمان ظاهر شوند.

چرا فریزر سرد است ولی یخچال گرم شده است؟

یکی از حالت های رایج در کار نکردن فن یخچال این است که فریزر هنوز سرمای مناسبی دارد اما دمای بخش یخچال افزایش پیدا می کند. علت کار نکردن فن یخچال می تواند این باشد که سرمای تولیدشده در محدوده اواپراتور وجود دارد اما گردش هوا به خوبی انجام نمی شود. در چنین شرایطی فن اواپراتور، مسیر هوای سرد، دمپر و میزان یخ زدگی اواپراتور باید بررسی شوند.در نتیجه نباید صرفا به دلیل گرم شدن بخش یخچال، کمپرسور را مقصر دانست.

علت کار نکردن فن یخچال ساید بای ساید

در ساید بای سایدها سیستم گردش هوا معمولا پیچیده تر است و ممکن است چند فن با وظایف متفاوت وجود داشته باشد. در بعضی مدل ها فن اواپراتور، فن کندانسور یا فن مربوط به مسیرهای خاص گردش هوا به صورت جداگانه استفاده می شوند.به همین دلیل علت کار نکردن فن یخچال ساید بای ساید باید براساس مدل دستگاه، نقشه سیم کشی و نوع موتور مشخص شود.

در بعضی مدل های ساید بای ساید، کنترل فن فقط به تامین برق محدود نیست و برد می تواند وضعیت عملکرد فن را نیز بررسی کند. برای همین اندازه گیری ساده برق همیشه برای تشخیص نهایی کافی نیست.

آیا وقتی درب یخچال باز است، فن باید کار کند؟

یکی از اشتباهات رایج هنگام بررسی علت کار نکردن فن یخچال این است که کاربر با باز کردن درب، متوجه توقف فن می شود و تصور می کند موتور خراب شده است. در حالی که در بعضی مدل ها وضعیت درب توسط کلید یا سنسور تشخیص داده می شود و این اطلاعات می تواند روی عملکرد فن و سیستم سرمایش اثر بگذارد.

بنابراین روشن نبودن فن در زمان باز بودن درب، به تنهایی نشانه خرابی نیست. عملکرد دقیق فن به طراحی، برنامه کنترل و مدل یخچال بستگی دارد و برای تشخیص صحیح باید شرایط عملکرد همان دستگاه بررسی شود.

روش اصولی عیب یابی کار نکردن فن یخچال

برای پیدا کردن علت کار نکردن فن یخچال بهتر است از ساده ترین موارد شروع کنیم و مرحله به مرحله به سراغ قطعات تخصصی برویم.

1. مشخص کردن فن معیوب : اول باید مشخص شود فن اواپراتور از کار افتاده یا فن کندانسور. محل نصب و وظیفه این دو فن متفاوت است و بنابراین روش عیب یابی آنها نیز یکسان نیست.
2. بررسی شرایط عادی کار دستگاه : بررسی کنید آیا فن در شرایطی که باید فعال شود قرار دارد یا خیر. وضعیت درب، دمای دستگاه، برنامه کنترل و شرایط عملکرد کمپرسور در این مرحله اهمیت دارند.
3. بررسی ظاهری : پروانه، قاب، سیم ها، سوکت ها و اطراف موتور از نظر وجود یخ، شکستگی، آثار سوختگی یا جسم خارجی بررسی می شوند.
4. بررسی مکانیکی : پس از قطع برق، باید وضعیت چرخش پروانه بررسی شود. گیر کردن پروانه می تواند ناشی از یخ، جسم خارجی یا خرابی خود موتور باشد.
5. بررسی سیم و سوکت : اگر موتور از نظر مکانیکی سالم باشد، مسیر سیم کشی و اتصالات باید بررسی شود. قطع شدن سیم یا اتصال ناقص می تواند مانع رسیدن برق به فن شود.
6. تست الکتریکی : در صورت نیاز، ولتاژ، پیوستگی مدار و مشخصات الکتریکی موتور با ابزار مناسب بررسی می شود. مقدار تست به نوع موتور و مدل یخچال بستگی دارد.
7. بررسی برد و سنسورها : اگر موتور، سیم کشی و سوکت سالم باشند، باید مشخص شود که برد چه فرمانی برای فن صادر می کند و آیا اطلاعات درست از سنسورها دریافت می شود.

تفاوت خرابی فن با خرابی کمپرسور

گرم شدن یخچال همیشه به معنی خراب شدن کمپرسور نیست. گاهی کمپرسور همچنان کار می کند و اواپراتور نیز سرد می شود، اما به دلیل خرابی فن، این سرما به شکل مناسب در کابین گردش نمی کند.

برای مثال، حالتی که فریزر سرد است اما بخش یخچال گرم شده، می تواند با خرابی فن اواپراتور مرتبط باشد. البته گرفتگی مسیر هوا، یخ زدگی اواپراتور یا مشکلات دیگر نیز می توانند باعث کار نکردن فن یخچال بشوند .

ارتباط خرابی فن با افزایش مصرف برق

خرابی فن ممکن است به صورت غیرمستقیم باعث افزایش مصرف برق شود. وقتی دفع حرارت ضعیف شود یا گردش هوای سرد به درستی انجام نشود، سیستم سرمایش ممکن است برای رسیدن به دمای موردنظر مدت بیشتری فعالیت کند.

برای نمونه، خرابی فن کندانسور می تواند دفع حرارت اطراف کندانسور را کاهش دهد. از طرف دیگر، مسدود شدن مسیرهای هوای داخلی نیز می تواند باعث ایجاد اختلاف دما و افزایش زمان کارکرد شود. منابع فنی نیز مسدود شدن دریچه های هوا را با مشکلات دمایی، زمان کارکرد طولانی تر و صداهای غیرعادی مرتبط دانسته اند.

آیا صدای زیاد فن نشانه خرابی است؟

صدای غیرعادی می تواند یکی از اولین نشانه های مشکل در فن باشد. صداهایی مثل زوزه، وزوز، تق تق، ساییدگی یا لرزش ممکن است قبل از توقف کامل موتور ایجاد شوند.صدای تق تق معمولا باید از نظر برخورد پروانه با یخ یا جسم خارجی بررسی شود. زوزه مداوم نیز می تواند با فرسودگی محور یا قطعات داخلی موتور مرتبط باشد.

علت کار نکردن فن یخچال بعد از نوسان برق

اگر فن بعد از قطع و وصل شدن برق یا نوسان شدید از کار افتاده باشد، علاوه بر خود موتور باید برد و مدار فرمان نیز بررسی شوند.در یخچال های دارای موتور فن DC، مدار کنترل اهمیت بیشتری دارد و ممکن است آسیب در بخش فرمان برد باعث توقف فن شود.

ابتدا باید مشخص شود آیا فقط فن آسیب دیده یا سایر عملکردهای دستگاه نیز دچار مشکل شده اند. سپس موتور، سیم کشی، ولتاژ ورودی و برد بررسی می شوند.برای کاهش ریسک آسیب ناشی از نوسانات، استفاده از محافظ برق مناسب برای یخچال توصیه می شود.

آیا تمیز کردن فن مشکل را برطرف می کند؟

در صورتی که کار نکردن فن یخچال فقط به دلیل تجمع گردوغبار یا ایجاد مقاومت مکانیکی باشد، تمیزکاری می تواند عملکرد فن را بهتر کند.اما اگر موتور سوخته باشد، سیم پیچ آسیب دیده باشد، برد فرمان صادر نکند یا فن به دلیل ایراد دیفراست درگیر یخ شده باشد، تمیزکاری به تنهایی مشکل را برطرف نمی کند.

چگونه از خرابی فن یخچال جلوگیری کنیم؟

نگهداری منظم می تواند احتمال برخی خرابی های فن را کاهش دهد. مهم ترین موارد عبارتند از:

• کویل های کندانسور و اطراف فن را تمیز نگه دارید.
• یخچال را کاملا به دیوار نچسبانید تا فضای کافی برای خروج گرما داشته باشد.
• دریچه های ورود و برگشت هوا را با مواد غذایی مسدود نکنید.
• صدای جدید یا غیرعادی فن را نادیده نگیرید.
• در صورت مشاهده برفک شدید، فقط یخ را ذوب نکنید و علت ایجاد آن را پیدا کنید.
• برای کاهش ریسک آسیب ناشی از نوسان برق از محافظ مناسب استفاده کنید.

مسدود نبودن دریچه های هوا برای حفظ گردش مناسب هوا و دمای یکنواخت اهمیت دارد و سازندگان نیز بر آزاد بودن مسیرهای ورود و خروج هوا تاکید می کنند.

چه زمانی برای تعمیر فن یخچال با تعمیرکار تماس بگیریم؟

در شرایط زیر بهتر است عیب یابی تخصصی انجام شود:

برای باز کردن پنل های داخلی، تست برد یا اندازه گیری مدارهای الکتریکی بهتر است از تکنسین متخصص کمک گرفته شود.

هزینه تعمیر فن یخچال چقدر است؟

هزینه تعمیر فن یخچال برای همه دستگاه ها یکسان نیست و پس از مشخص شدن نوع خرابی می توان درباره هزینه دقیق تر صحبت کرد.

عوامل موثر عبارتند از:

• برند و مدل یخچال
• نوع فن
• AC یا DC بودن موتور
• قیمت موتور یا مجموعه فن
• محل قرارگیری فن
• میزان دسترسی به قطعه
• نیاز به باز کردن پنل
• خرابی سیم یا سوکت
• خرابی برد
• ایراد سیستم دیفراست
• نیاز به تعویض یا تعمیر قطعه

در نتیجه تشخیص علت کار نکردن فن یخچال باید قبل از اعلام هزینه انجام شود.

سوالات متداول درباره علت کار نکردن فن یخچال

جمع بندی

علت کار نکردن فن یخچال فقط سوختن موتور نیست. یخ زدگی، گیر کردن پروانه، خرابی سیستم دیفراست، سنسور دما، برد الکترونیکی، سیم کشی، سوکت، کثیفی فن کندانسور و فرسودگی محور نیز می توانند باعث توقف یا عملکرد نامنظم فن شوند.

مهم ترین نکته این است که ابتدا مشخص شود کدام فن دچار مشکل شده و آیا در شرایط مورد بررسی باید روشن باشد یا خیر. سپس بررسی مکانیکی، سیم کشی، موتور، ولتاژ، سنسورها و برد می تواند علت اصلی را مشخص کند.

چنانچه فریزر سرد است اما یخچال گرم شده، اطراف اواپراتور برفک زیادی دیده می شود، فن صدای غیرعادی دارد یا کمپرسور بیش از حد کار می کند، بهتر است عیب یابی را به تعویق نیندازید.